Mieren

Mieren bestrijden – Biologisch en effectief

Mieren zijn nuttige insecten, maar kunnen ook voor ontzettend veel overlast zorgen. Denk aan een colonne mieren in de keuken, een mierennest onder de terrastegels of een aangetast gazon door de vele mierenhopen. Het liefst laat je de slimme, hardwerkende mieren natuurlijk lekker hun gang gaan. Maar als ze je te veel tot last zijn, zijn er eenvoudige, natuurlijke oplossingen om mieren te bestrijden!

Wat zijn mieren en hoe leven ze?

Mieren (Formicidae) zijn een insectensoort die behoort tot de wespachtigen. Eigenlijk zijn het wespen die na verloop van tijd hun vleugels zijn kwijtgeraakt. Je herkent mieren dan ook aan hun lijf dat bestaat uit drie delen met een smalle ‘wespentaille’. Er bestaan veel verschillende soorten mieren, zeker 13.000 soorten zijn beschreven. De meeste zijn zwart, bruin, rood of geel.

Mieren zijn sociale insecten. Ze leven altijd in kolonies waarin iedere mier een eigen taak heeft. Je hebt de koningin die eitjes legt, mannetjes die zorgen voor bevruchting en een heleboel werksters met verschillende functies. Zo zijn er verkenners, voedselverzamelaars, bewakers, nestonderhouders, larvenverzorgers enzovoort. De mierenkoningin kan maar liefst 15 tot 25 jaar oud worden en doet niets anders dan eitjes leggen!

Zie mieren in huis of in de tuin, dan zijn dat meestal de verkenners. Verkenners zoeken naar voedsel en laten een spoor met feromonen achter. Hierdoor weten de voedselverzamelaars precies waar ze moeten zijn.

Mieren voeden zich vooral met koolhydraten en eiwitten: denk aan suikers, honingdauw en andere (dode) insecten en insectenlarven.

Waar nestelen mieren zich?

De meeste mierensoorten bouwen hun nest onder de grond. Bovengronds herken je een mierennest aan een klein hoopje zand, maar onder de grond kunnen enorme gangenstelsels zitten. Bij voorkeur worden de nesten gebouwd op zonnige, warme plekken. Bijvoorbeeld onder terrastegels, langs de muur van je huis of langs de rand van het gazon.

Iedere mierensoort heeft een andere voorkeur. Sommige soorten kiezen voor droge zandgrond, andere soorten kiezen voor meer vochtige plekken. Verder kan je ook mierennesten tegenkomen in bloempotten of moestuinbakken, borders, serres en soms weten ze met hun gangenstelsels zelfs binnenshuis te komen.

Mieren biologisch bestrijden: in de tuin

Heb je mieren gespot? Dan is bestrijden lang niet altijd nodig. Ze zijn niet schadelijk voor je gras of planten en het zijn echte opruimers in de natuur. Er zijn een paar gevallen waarbij bestrijden toch zinvol is. Bijvoorbeeld als je een bladluisplaag hebt, als terrastegels verzakken of als ze overmatig aanwezig zijn in bloembakken of borders. Lees hieronder in welke situaties mieren bestrijden nodig kan zijn.

Mieren en bladluizen: een gevaarlijk duo

Heb je last van bladluizen in de tuin? Kijk dan ook of er mieren in de buurt zijn. Mieren zijn namelijk dol op de honingdauw die bladluizen produceren en nemen ze daarom in bescherming. Natuurlijke vijanden van bladluizen, zoals lieveheersbeestjes of gaasvliegen, worden door de mieren verjaagd. Verder ‘melken’ mieren de bladluizen voor extra honingdauw. Heb je last van bladluis? Zorg dan dat je eerst van de mieren af komt!

Lees meer in ons blogartikel: Bladluis en mieren: waarom je dit samen moet aanpakken

Mieren in het gazon

Als je gazon een gatenkaas met mierenhopen is geworden, kan het zinvol zijn om de mieren te bestrijden met aaltjes. Maai het gras eerst kort en zorg dat de bodem vochtig is. Giet een geconcentreerd mengsel met aaltjes direct in de nestopeningen. Krioelen de mieren sterk verspreid door het gras, behandel dan het hele oppervlakte met aaltjes.

Mieren in een bloempot of moestuinbak

Zitten er overmatig veel mieren in een bloempot of moestuinbak, behandel de potgrond dan met aaltjes. Maak de grond eerst vochtig en giet daarna aaltjes uit over de grond. Zie je nestopeningen, giet daar dan een geconcentreerd mengsel in. Je kan de aaltjes veilig toepassen bij groentegewassen, aaltjes zijn niet giftig of schadelijk.

Mieren in de serre of tussen sierplanten

Bij mierennesten die in de serre terecht zijn gekomen, giet je een geconcentreerd mengsel van aaltjes in de opening van de mierenhoop. Bij mieren tussen sierplanten moet je zorgen dat je eerst eventuele boomschors of mulch verwijdert. Zo kunnen de aaltjes beter de bodem bereiken. Na de behandeling leg je de mulchlaag weer terug.

Mieren onder terrastegels of langs de fundering van je huis

Mieren kunnen enorme nesten onder de grond hebben met een wirwar aan gangenstelsels. Hierdoor kunnen grote mierenkolonies zelfs verzakkingen in je terras en de fundering van je huis veroorzaken. Bij deze situaties is het een uitdaging om de aaltjes in de bodem te krijgen en niet op de tegels. Aaltjes kunnen namelijk niet tegen UV straling. Met een gieter of sproeier moet je proberen een geconcentreerd mengsel in de nestopeningen en kieren van de tegels spuiten. Soms kan het nodig zijn om terrastegels op te tillen.

Vliegende mieren

Soms zie je mieren met vleugels. Dit zijn ofwel mannetjesmieren of jonge koninginnen. Deze krijgen beide tijdelijk vleugels voor de zogenaamde bruidsvlucht. In deze periode wordt er gepaard en na het paren verdwijnen de vleugels weer. Het heeft geen zin om vliegende mieren te bestrijden.

Zo werken aaltjes tegen mieren

Aaltjes (of nematoden) zijn heel kleine rondwormen die van nature in de bodem voorkomen. Ze zijn zo klein dat je ze alleen met een microscoop kan zien. Onder de grond parasiteren aaltjes de larven van allerlei plaaginsecten. Hier komt een bacterie bij vrij die ervoor zorgt dat de larve sterft. Er zijn heel veel verschillende soorten aaltjes die weer allemaal hun eigen voorkeur hebben. Door aaltjes in te zetten tegen plagen in de tuin, maak je gebruik van de kracht van de natuur. De inzet van aaltjes is volledig gifvrij en veilig voor jezelf, voor dieren en voor je planten.

Lees meer over aaltjes/nematoden.

Steinernema feltiae aaltjes bij mieren

Tegen mieren kan je aaltjes van de soort Steinernema feltiae inzetten. Deze aaltjes parasiteren en doden de larven van mieren. Volwassen mieren merken door de aanwezigheid van de aaltjes dat de omgeving niet veilig is en verlaten hun nesten.

Met Steinernema feltiae aaltjes kan je een breed scala aan mieren natuurlijk bestrijden. Denk aan rode mieren, maar ook zwarte mieren. Je ontvangt de aaltjes in droge vorm in een zakje met mineraalpoeder. Dit vermeng je met water en giet of sproei je uit op de plek waar je mieren wil bestrijden. Je ontvangt altijd een bijsluiter met instructies voor het mengen van de aaltjes en bestrijden van de mieren.

Mieren bestrijden: in huis

Ook in huis kan je last hebben van mieren. Dit kan voor erg veel overlast zorgen en daarom is het belangrijk om mieren in huis snel aan te pakken. Hoe eerder je erbij bent, hoe makkelijker je kan voorkomen dat een hele mierenkolonie je keuken bezoekt.

Stap 1: feromonenspoor van de verkenners uitwissen

In een mierenkolonie heb je verkenners die op zoek gaan naar voedselbronnen. Hebben ze een iets gevonden, dan zetten ze met behulp van feromonen een spoor uit. Zo weten de voedselverzamelaars van de kolonie waar ze moeten zijn. Zie je mieren in een vaste route naar een bepaalde plek in je huis lopen, dan weet je dat daar een feromonenspoor loopt. Maak dit goed schoon met allesreiniger om de route te verstoren.

Stap 2: ga op zoek naar het mierennest

Je kan er vrijwel altijd vanuit gaan dat het mierennest zich buitenshuis bevindt. Volg de route van de mieren om te zien waar het nest zich bevindt en behandel dit als het mogelijk is met aaltjes.

Stap 3: zorg voor barrières

Probeer erachter te komen hoe de mieren in huis terechtkomen en sluit dit af. Gaatjes en kieren kun je bijvoorbeeld dichtkitten. Heb je ‘s zomers de deur open en komen ze via die weg naar binnen? Dan kan een barrière met kopertape helpen om de ingang minder aantrekkelijk te maken.

Stap 4: gebruik ecologische mierenlokdoosjes

Krijg je de plaag in huis écht niet onder controle? Gebruik dan ecologische mierenlokdoosjes. Deze bevatten een lokstof die door de werksters wordt meegenomen naar het nest. Deze lokstof bevat een biologisch gif waar uiteindelijk de hele mierenkolonie door wordt aangetast. Zo kom je geleidelijk van de invasie af.

Meer lezen over de oorzaak en aanpak van mieren in huis? Lees ons blogartikel: Mieren in huis bestrijden.

Deze middelen tegen mieren kun je beter vermijden

Allereerst is het belangrijk dat je mieren alleen bestrijdt als ze ook daadwerkelijk overlast veroorzaken. Zitten ze in de tuin, maar heb je er verder geen last van, laat ze dan lekker met rust. Als je gaat bestrijden, kies dan voor natuurvriendelijke, biologische bestrijders en laat deze middelen links liggen:

• Chemisch mierenpoeder: dit is erg schadelijk voor het milieu en tast ook insecten aan die juist nuttig zijn en niet bestreden moeten worden.
• Spiritus in het nest gieten en in brand steken: dit is niet alleen gevaarlijk, maar ook zeer schadelijk voor het milieu.
• Chloor: is sterk vervuilend voor de bodem.
• Azijn: tast de zuurgraad van de bodem aan en doodt nuttige insecten. Is daarnaast ook schadelijk voor planten.