Bloedluis

Bloedluis bestrijden, biologisch en effectief

Worden je kippen onrustig, leggen ze minder eieren of willen ze ’s avonds ineens niet meer hun hok in? Dan kan bloedluis de oorzaak zijn. Bloedluis, ook wel bloedmijt of rode vogelmijt genoemd, is een van de meest voorkomende en hardnekkige plagen bij kippenhouders. Vooral in warme periodes kan een kleine besmetting snel uitgroeien tot een echte plaag. Gelukkig maakt vroeg ingrijpen veel verschil. Op deze pagina lees je hoe je bloedluis herkent, bestrijdt en in de toekomst voorkomt.

Wat is bloedluis?

Bloedluis is een parasiet die van nature voorkomt bij vogels, vooral bij kippen en volièrevogels. Ondanks de naam gaat het niet om een luis, maar om een mijt. Daarom wordt bloedluis ook vaak bloedmijt of rode vogelmijt genoemd. De mijt verandert van kleur afhankelijk van haar voedingstoestand. Zonder bloedmaaltijd is ze grijs, wit of zwart. Na het zuigen van bloed kleurt ze rood, en daar komt de naam bloedluis vandaan.

Volwassen vrouwtjes worden ongeveer 0,6 tot 0,8 millimeter groot en zijn daardoor nét zichtbaar met het blote oog. Jonge larven zijn eerst wit, maar kleuren na hun eerste bloedmaaltijd ook rood. Bloedluizen houden niet van licht. Overdag verstoppen ze zich in kieren, spleten, onder zitstokken en in nestblokken. ’s Nachts kruipen ze op de kippen om bloed te zuigen.

Levenscyclus en gedrag van bloedluis

Bloedluis is zo hardnekkig omdat de mijten zich onder gunstige omstandigheden razendsnel voortplanten. Vooral bij temperaturen tussen 25 en 28°C, een luchtvochtigheid van ongeveer 70% en voldoende vogelbloed gaat de ontwikkeling erg snel. Een vrouwtje legt dagelijks 4 tot 8 eitjes. Een groot deel daarvan blijft als reserve achter in kieren en spleten van het kippenhok.

Een volwassen bloedmijt leeft gemiddeld ongeveer 42 dagen. Bij lagere temperaturen kan dit oplopen tot 50 dagen of meer. Temperaturen boven 40°C en onder 3°C zijn dodelijk voor volwassen mijten, maar de eitjes overleven deze omstandigheden vaak wel. Zodra het weer warmer wordt, kunnen ze alsnog uitkomen. Dat verklaart waarom bloedluis na de winter vaak opnieuw terugkomt. In een leeg hok sterven volwassen bloedluizen na enkele weken af, maar eitjes kunnen tot 8 à 9 maanden levensvatbaar blijven.

Hoe herken je bloedluis?

Bloedluis blijft vaak lang onzichtbaar, omdat de mijten zich overdag goed verstoppen. Tegen de tijd dat je ze duidelijk ziet lopen, is de populatie meestal al flink gegroeid. Vroeg herkennen begint daarom vooral bij het gedrag van je kippen.

Gedragssignalen bij je kippen

Kippen met bloedluis slapen vaak onrustiger en kunnen minder gaan eten. Soms willen ze ’s avonds niet meer naar binnen in het hok, omdat ze daar juist worden aangevallen door de mijten. Ook kan de eiproductie merkbaar dalen. Bij een zwaardere besmetting worden kippen futloos, vermageren ze en kunnen ze een bleke kam krijgen. Een bleke kam kan wijzen op bloedarmoede en is een ernstig teken. In dat geval is snel en grondig ingrijpen nodig. Bij een zware aantasting kunnen kippen uiteindelijk zelfs bezwijken.

Hoe spoor je bloedluis op in het hok?

Controleer het kippenhok regelmatig, vooral in warme periodes. Wrijf met je hand of met een wit papiertje langs de binnenkant van nestblokken, kieren en zitstokken. Zie je rode strepen of vlekken? Dan is de kans groot dat je bloedluis hebt. Je kunt ook ’s avonds met een lamp in het hok kijken, vooral bij kieren, schuilhoeken en onder zitstokken. Vergeet de houders van drinkflessen en voerbakjes niet, want ook daar kruipen bloedluizen graag weg. Een bloedluisval helpt om een beginnende besmetting vroeg te ontdekken.

Bloedluis bestrijden: welke aanpak kies je?

Er bestaat helaas geen wondermiddel tegen bloedluis. De beste aanpak is altijd een combinatie van goed reinigen, preventieve maatregelen en een gerichte bestrijdingsmethode. Grofweg kun je kiezen uit chemische middelen, biologische bestrijding met roofmijten en een mechanische aanpak.

Chemische middelen

Chemische sprays en poeders doden vaak een deel van de zichtbare mijten, maar bereiken lang niet altijd de eitjes en diep weggestopte bloedluizen in kieren en spleten. Daardoor kan de plaag zich snel herstellen. Bovendien kunnen chemische middelen residuen achterlaten in het hok. Hierdoor kun je daarna tijdelijk geen biologische bestrijders inzetten, zoals roofmijten. Dat maakt je aanpak minder flexibel.

Biologische bestrijding met roofmijten

Roofmijten zijn de natuurlijke vijanden van bloedluizen. Ze zoeken de bloedluizen actief op in hun schuilplaatsen en zuigen zowel volwassen mijten als eitjes leeg. Ze laten geen chemische resten achter en zijn veilig voor kippen, mensen en eieren. Roofmijten kunnen ook preventief worden ingezet, zodat een beginnende besmetting minder kans krijgt om uit te groeien tot een plaag. Daarom is dit een effectieve en duurzame manier om bloedluis biologisch te bestrijden.

Mechanische aanpak en reiniging

Een grondige reiniging van het kippenhok is altijd belangrijk. Maak zitstokken, nestblokken en hoeken goed schoon en kit kieren en spleten zoveel mogelijk dicht. Zo verminder je het aantal schuilplaatsen. Alleen schoonmaken is meestal niet genoeg om een actieve plaag te stoppen, maar het vormt wel de basis van elke goede bestrijding.

Bloedluis bestrijden met roofmijten

Roofmijten zijn kleine, beige mijten van ongeveer 1 millimeter groot. Ze komen van nature voor en richten zich actief op bloedluizen, kippenmijten en andere schadelijke mijten. Ze gebruiken bloedluizen als voedselbron en zuigen ze leeg.

Hoe werken roofmijten?

Roofmijten gaan actief op zoek naar bloedluizen in kieren, spleten en andere schuilplekken. Per dag kunnen ze meerdere bloedluizen en eitjes leegzuigen. In de eerste dagen na het uitzetten kun je juist méér bloedluizen zien. Dat komt doordat de roofmijten de bloedluizen uit hun schuilplaatsen jagen. Dit is dus geen reden voor paniek, maar juist een teken dat de roofmijten aan het werk zijn. In tegenstelling tot veel insecticiden pakken roofmijten ook de eitjes aan. Zo wordt de besmettingscyclus beter doorbroken.

Preventief of curatief inzetten?

Preventief kun je vanaf eind maart of begin april starten, zodra de temperatuur in het hok structureel boven de 15°C komt. Door dan regelmatig kleine hoeveelheden roofmijten uit te zetten, pak je overwinterende bloedluizen aan voordat ze een plaag vormen. Herhaal dit om de twee à drie weken. Zie je al bloedluizen? Dan zet je roofmijten curatief in met een grotere hoeveelheid, afgestemd op de totale oppervlakte van het hok. Tel niet alleen de vloer mee, maar ook de wanden en het plafond.

Temperatuurvereisten

Roofmijten zijn vooral actief bij temperaturen tussen ongeveer 15°C en 28°C. Buiten dit bereik worden ze minder actief. Het ideale startmoment voor preventieve bestrijding is daarom vroeg in het voorjaar, zodra de temperatuur in het kippenhok structureel boven de 15°C blijft.

Stappenplan: welke aanpak past bij jouw situatie?

De juiste aanpak hangt af van hoe ver de besmetting al gevorderd is. Hieronder lees je wat je per situatie het beste kunt doen.

Scenario 1: Ik zie nog geen bloedluis

Zie je nog geen bloedluis, maar wil je problemen voorkomen? Hang dan een bloedluisval op als vroeg waarschuwingssysteem. Start vanaf eind maart of begin april met het preventief uitzetten van roofmijten, zodra de temperatuur dit toelaat. Eventueel kun je een natuurlijk voedingssupplement toevoegen aan het drinkwater, waardoor het bloed van kippen minder aantrekkelijk wordt voor bloedluizen. Herhaal de behandeling met roofmijten om de twee à drie weken.

Scenario 2: Ik zie bloedluis, maar nog niet veel

Bij een beginnende besmetting is snel handelen belangrijk. Reinig het hok grondig en besteed extra aandacht aan kieren, zitstokken en nestblokken. Zet daarna curatieve hoeveelheden roofmijten uit, afgestemd op de totale oppervlakte van het kippenhok. Vergeet daarbij de wanden en het plafond niet. Controleer na twee weken opnieuw en herhaal de behandeling indien nodig. Gebruik daarnaast een bloedluisval om te volgen of de besmetting afneemt.

Scenario 3: Ik stel een ernstige plaag vast

Bij een ernstige plaag is een intensieve aanpak nodig. Bestrooi en borstel eerst diatomeeënaarde in de kieren, spleten, legnesten en stofbaden om de populatie snel te verminderen. Herhaal dit om de twee à drie dagen totdat de zichtbare besmetting sterk is afgenomen. Reinig het hok daarna grondig met water, zodat alle diatomeeënaarde is verwijderd. Zet vervolgens roofmijten uit om de overgebleven bloedluizen en eitjes aan te pakken. Bij een zware plaag is herhalen na drie weken vrijwel altijd nodig.

Bloedluis voorkomen

Bloedluis hoort helaas bij het houden van kippen en is nooit volledig uit te sluiten. Met een goede hokopzet, regelmatige controle en preventieve behandelingen kun je wel voorkomen dat een kleine besmetting uitgroeit tot een echte plaag.

Kies het juiste kippenhok

Een kunststof kippenhok is de beste keuze als je bloedluis wilt voorkomen. Kunststof heeft gladde wanden, weinig naden en is makkelijk grondig schoon te maken. Heb je een houten hok? Kit dan alle kieren en spleten zoveel mogelijk dicht, zodat bloedluizen minder schuilplaatsen hebben. Koop liever geen tweedehands kippenhok. Daarin kunnen eitjes zitten die maanden inactief blijven en uitkomen zodra er nieuwe kippen in het hok komen.

Hygiëne en hokbeheer

Maak zitstokken, nestblokken, drinkbakken en voerbakken regelmatig schoon. Gebruik bij voorkeur tabaksstro in plaats van gewoon stro. Gewoon stro heeft holle buisjes waarin bloedmijten zich goed kunnen verstoppen. Tabaksstro heeft dit nadeel niet. Heb je een houten hok, dan kun je het periodiek witten met witkalk. Vermijd daarnaast contact met besmette hokken en plaats nieuw gevogelte altijd eerst apart.

Preventieve behandelingen

Hang elk seizoen een bloedluisval op om een beginnende besmetting snel te ontdekken. Een val werkt ongeveer 20 dagen en moet daarna worden vervangen. Zet elk jaar opnieuw preventief roofmijten uit vanaf eind maart, ook als je het jaar ervoor geen bloedluis hebt gezien. Je kunt daarnaast een natuurlijk voedingssupplement op basis van kruiden en plantenextracten toevoegen aan het drinkwater. Dit verandert de smaak van het bloed, waardoor bloedluizen minder snel geneigd zijn te zuigen.

Waar komt bloedluis vandaan?

Een besmetting kan op verschillende manieren ontstaan. Wilde vogels kunnen bloedluis meenemen wanneer ze bij het voer komen of via openingen het hok binnendringen. Ook nieuw aangeschaft gevogelte kan ongemerkt besmet zijn. Daarnaast kunnen mensen en katten de parasiet meenemen via kleding, schoenen of vacht na contact met een besmet hok. Oude, leegstaande hokken vormen ook een risico, omdat eitjes maandenlang inactief kunnen blijven. Plaats nieuwe dieren daarom altijd eerst in quarantaine en vermijd besmette hokken en materialen.

Bloedluis op appelbomen: een ander insect

Zoek je naar bloedluis op appelbomen? Dan gaat het om een heel ander insect dan de rode vogelmijt bij kippen. Appelbloedluis is een wollige luis die witte, behaarde plekken vormt op takken. Als je de luis doodknijpt, geeft hij een bruinrode kleur af. Appelbloedluis kan woekeringen, barstvorming en bloedluiskanker in het hout veroorzaken. De aanpak is volledig anders. Lees hiervoor de aparte pagina over appelbloedluis.

Veelgestelde vragen over bloedluis

Is bloedluis gevaarlijk voor mensen?

Bloedluis is niet gevaarlijk voor mensen, maar kan bij nauw contact wel huidirritatie veroorzaken. Dit gebeurt vooral wanneer je bijvoorbeeld eieren raapt in een zwaar besmet hok. Bij een ernstige plaag kunnen de mijten ook op mensen terechtkomen. Ze planten zich echter niet voort bij zoogdieren.

Kan ik de eieren nog eten als mijn kippen bloedluis hebben?

Ja, de eieren zijn gewoon eetbaar als je kippen bloedluis hebben. Wel leggen zwaar aangetaste kippen vaak minder of zelfs helemaal geen eieren meer. Dat komt doordat ze verzwakken door bloedverlies, stress en onrustige nachten. Minder eieren kunnen dus een belangrijk signaal zijn.

Hoe lang overleeft bloedluis in een leeg hok?

Volwassen bloedluizen overleven zonder vogels meestal slechts enkele weken. De eitjes zijn een stuk hardnekkiger. Die kunnen tot 8 à 9 maanden levensvatbaar blijven in kieren en spleten. Zodra er nieuwe kippen in het hok komen en de omstandigheden gunstig zijn, kan de cyclus opnieuw beginnen.

Verdwijnt bloedluis vanzelf?

Nee, bloedluis verdwijnt vrijwel nooit vanzelf zolang er kippen aanwezig zijn. Door de snelle voortplanting kan een kleine besmetting in korte tijd uitgroeien tot een grote plaag. Vroeg ingrijpen is daarom altijd makkelijker dan wachten tot het probleem ernstig wordt.

Wanneer is het beste moment om te starten met preventie?

Het beste moment om te starten is vroeg in het voorjaar, zodra de temperatuur structureel boven de 15°C komt. Meestal is dat eind maart of begin april. Op dat moment komen overwinterende eitjes uit en is de populatie nog klein. Daardoor is bloedluis veel makkelijker te beheersen.

Komt bloedluis ook bij andere dieren voor?

Ja, bloedluis komt niet alleen voor bij kippen en volièrevogels. Ook reptielen zoals slangen, baardagamen en hagedissen kunnen last krijgen van bloedluizen. Terrariums zijn vaak warm en donker, waardoor ze geschikte schuilplaatsen bieden. Ook bij kleine knaagdieren zoals hamsters kan het voorkomen, al gebeurt dit minder vaak.

Hoe weet ik hoeveel roofmijten ik nodig heb?

Dat hangt af van de grootte van het hok en de ernst van de besmetting. Bereken alle oppervlaktes mee: niet alleen de vloer, maar ook de wanden en het plafond. Preventief heb je meestal minder roofmijten nodig dan bij een actieve plaag. Kijk voor de exacte hoeveelheid altijd naar de richtlijnen op de productpagina.

Hulp nodig?

Twijfel je welke aanpak het beste past bij jouw situatie? Neem gerust contact met ons op. We denken graag met je mee, zodat je bloedluis bij je kippen snel en effectief kunt aanpakken.

Hoe spoor je bloedluis op in het hok?

Controleer het kippenhok regelmatig, vooral in warme periodes. Wrijf met je hand of met een wit papiertje langs de binnenkant van nestblokken, kieren en zitstokken. Zie je rode strepen of vlekken? Dan is de kans groot dat je bloedluis hebt. Je kunt ook ’s avonds met een lamp in het hok kijken, vooral bij kieren, schuilhoeken en onder zitstokken. Vergeet de houders van drinkflessen en voerbakjes niet, want ook daar kruipen bloedluizen graag weg.

Om een beginnende besmetting vroegtijdig te ontdekken, kun je gebruikmaken van een Bloedluisval. Deze val lokt zowel mannelijke als vrouwelijke bloedluizen en geeft snel inzicht in de aanwezigheid van bloedmijt in het hok. Door regelmatig te controleren kun je ingrijpen voordat de populatie uitgroeit tot een ernstige plaag.

Biologische bestrijding met roofmijten

Roofmijten zijn de natuurlijke vijanden van bloedluizen. Ze zoeken de bloedluizen actief op in hun schuilplaatsen en zuigen zowel volwassen mijten als eitjes leeg. Ze laten geen chemische resten achter en zijn veilig voor kippen, mensen en eieren. Roofmijten kunnen ook preventief worden ingezet, zodat een beginnende besmetting minder kans krijgt om uit te groeien tot een plaag.

Voor een effectieve biologische bestrijding kun je Roofmijten tegen bloedluis inzetten. Deze natuurlijke bestrijders zoeken actief naar bloedluizen en hun eitjes in kieren, spleten en andere schuilplaatsen. Hierdoor wordt niet alleen de zichtbare populatie aangepakt, maar ook de volgende generatie bloedluizen.

Scenario 1: Ik zie nog geen bloedluis

Zie je nog geen bloedluis, maar wil je problemen voorkomen? Hang dan een bloedluisval op als vroeg waarschuwingssysteem. Start vanaf eind maart of begin april met het preventief uitzetten van roofmijten, zodra de temperatuur dit toelaat. Eventueel kun je een natuurlijk voedingssupplement toevoegen aan het drinkwater, waardoor het bloed van kippen minder aantrekkelijk wordt voor bloedluizen.

Een combinatie van een Bloedluisval en preventief uitgezette Roofmijten tegen bloedluis vormt een uitstekende basis om bloedluis voor te blijven. Hiervoor is ook een handig Bloedluisval + Roofmijten Pakket beschikbaar, waarmee je direct kunt starten met monitoren én bestrijden.

Scenario 3: Ik stel een ernstige plaag vast

Bij een ernstige plaag is een intensieve aanpak nodig. Bestrooi en borstel eerst diatomeeënaarde in de kieren, spleten, legnesten en stofbaden om de populatie snel te verminderen. Herhaal dit om de twee à drie dagen totdat de zichtbare besmetting sterk is afgenomen.

Daarnaast kan Cumbasil mineraalpoeder tegen bloedluis worden toegepast op plekken waar bloedluizen zich graag verschuilen. Het poeder helpt het leefklimaat voor bloedluizen minder aantrekkelijk te maken en ondersteunt daarmee de bestrijding.

Reinig het hok daarna grondig met water, zodat alle poederresten zijn verwijderd. Zet vervolgens roofmijten uit om de overgebleven bloedluizen en eitjes aan te pakken. Bij een zware plaag is herhalen na drie weken vrijwel altijd nodig.

Hygiëne en hokbeheer

Maak zitstokken, nestblokken, drinkbakken en voerbakken regelmatig schoon. Gebruik bij voorkeur Tabac Straw tegen bloedluis in legnesten en rustplaatsen. In tegenstelling tot gewoon stro biedt dit materiaal minder aantrekkelijke schuilplaatsen voor bloedluizen en draagt het bij aan een minder gunstige omgeving voor de parasieten.

Heb je een houten hok, dan kun je het periodiek witten met witkalk. Vermijd daarnaast contact met besmette hokken en plaats nieuw gevogelte altijd eerst apart.

Preventieve behandelingen

Hang elk seizoen een Bloedluisval op om een beginnende besmetting snel te ontdekken. Een val werkt ongeveer 20 dagen en moet daarna worden vervangen. Zet elk jaar opnieuw preventief Roofmijten tegen bloedluis uit vanaf eind maart, ook als je het jaar ervoor geen bloedluis hebt gezien.

Veel kippenhouders kiezen daarnaast voor Blood Shield tegen bloedluis. Dit natuurlijke voedingssupplement op basis van kruiden en plantenextracten wordt toegevoegd aan het drinkwater en zorgt ervoor dat het bloed minder aantrekkelijk wordt voor bloedluizen. Hierdoor wordt de kans op een grote besmetting verder verkleind.

Bloedluis Totaalpakket

Wil je direct alles in huis hebben voor zowel monitoring, bestrijding als preventie? Dan is het Bloedluis Totaalpakket een complete oplossing. Dit pakket combineert verschillende producten die elkaar aanvullen, zoals monitoring, biologische bestrijding en ondersteuning van de weerstand van je kippen. Daarmee is het een praktische keuze voor zowel beginnende als ervaren kippenhouders die bloedluis effectief willen aanpakken.