Bladluis

Bladluis bestrijden – biologisch en effectief

Bladluizen zijn kleine insecten die in vrijwel iedere tuin voorkomen. Ze kunnen voor veel schade zorgen zoals gekrulde bladeren, plakkerige planten, groeiachterstand en verzwakte scheuten. Vooral in het voorjaar en de zomer kunnen bladluizen zich razendsnel vermenigvuldigen. Gelukkig zijn er verschillende natuurlijke manieren om bladluizen effectief te bestrijden én nieuwe plagen te voorkomen.

Wat zijn bladluizen en hoe leven ze?

Bladluizen (Aphidoidea) zijn kleine plantenetende insecten die wereldwijd voorkomen. Er bestaan duizenden verschillende soorten bladluizen. Ze kunnen groen, zwart, geel, rood of wit van kleur zijn en worden meestal slechts enkele millimeters groot. Vaak leven ze in grote kolonies op planten.

Bladluizen voeden zich met plantensappen. Met hun monddelen prikken ze kleine gaatjes in bladeren, jonge scheuten en stengels om voedingsstoffen uit de plant op te zuigen. Vooral groeipunten en jonge bladeren zijn populair, omdat daar de meeste voedingsstoffen aanwezig zijn.

Bladluizen planten zich ontzettend snel voort. In het voorjaar en de zomer kunnen vrouwelijke bladluizen zonder mannetje levende jongen krijgen. Hierdoor kan een kleine groep bladluizen in korte tijd uitgroeien tot een grote plaag. Wanneer een plant overvol raakt, ontstaan er gevleugelde bladluizen die zich verspreiden naar andere planten.

Hoe zien bladluizen eruit?

Bladluizen zijn kleine, zachte insecten met een peervormig lichaam van ongeveer 2 tot 5 millimeter groot. Afhankelijk van de soort kunnen ze groen, zwart, geel, oranje, rood of wit van kleur zijn. Meestal zitten bladluizen niet alleen, maar in grote groepjes bij elkaar. Je vindt ze vaak aan de onderkant van bladeren, op jonge scheuten of rondom groeipunten van planten.

Zie je kleine witte velletjes op het blad liggen? Dan gaat het meestal om vervellingshuidjes van bladluizen. Tijdens hun leven vervellen bladluizen meerdere keren en laten ze deze huidjes achter. Dit is een duidelijk teken dat er bladluizen actief zijn op of rond de plant.

Soms verschijnen er ook gevleugelde bladluizen. Dit gebeurt meestal wanneer een plant overbevolkt raakt of wanneer bladluizen in het voorjaar of najaar van plant wisselen. Zie je enkele vliegende exemplaren? Dan zijn ze vaak net aangekomen en nog niet massaal aanwezig.

Bladluizen worden regelmatig verward met witte vlieg of wolluis. Witte vlieg lijkt op een klein wit motje en vliegt weg zodra je de plant aanraakt. Wolluis herken je juist aan het witte, wollige laagje rondom het insect.

Waar vind je bladluizen?

Bladluizen zitten meestal aan de onderkant van bladeren, op jonge scheuten of rondom groeipunten van planten. Ze komen voor op allerlei soorten planten, zoals rozen, fruitbomen, kamerplanten, groentegewassen en sierstruiken. Sommige bladluizen leven op één specifieke plantensoort, terwijl andere soorten zich voeden met allerlei verschillende planten.

Zie je kleine witte velletjes op bladeren liggen? Dan gaat het vaak om vervellingshuidjes van bladluizen. Tijdens hun leven vervellen bladluizen meerdere keren. Ook plakkerige bladeren zijn een typisch teken van bladluis. Dat komt door de honingdauw die ze uitscheiden.

Bladluis biologisch bestrijden

Heb je last van een bladluisplaag? Dan zijn natuurlijke vijanden de meest effectieve én milieuvriendelijke oplossing. Door nuttige insecten in te zetten, maak je gebruik van de kracht van de natuur zonder schadelijke chemicaliën te gebruiken.

Lieveheersbeestjeslarven tegen bladluis

Lieveheersbeestjes zijn misschien wel de bekendste natuurlijke vijanden van bladluizen. Vooral de larven zijn enorm vraatzuchtig. Eén larve kan tijdens zijn ontwikkeling duizenden bladluizen eten. Lieveheersbeestjeslarven zijn geschikt voor gebruik in de tuin, op kamerplanten en in de moestuin. Ook kun je lieveheersbeestjes aantrekken met een bloemenmengsel. 

Gaasvlieglarven tegen bladluis

Ook gaasvlieglarven zijn uitstekende bestrijders van bladluizen. Ze eten grote hoeveelheden bladluizen en zijn daarnaast ook effectief tegen andere plagen zoals wolluis en spint. Gaasvliegen zijn vooral geschikt voor grotere oppervlaktes zoals hagen, fruitbomen en grote borders.

Sluipwespen tegen bladluis

Sluipwespen zijn vooral effectief bij een beginnende bladluisplaag of als preventieve bestrijder. De sluipwesp legt eitjes in de bladluizen, waarna de bladluis sterft. Sluipwespen kunnen bladluizen vaak al opsporen voordat je de plaag zelf hebt ontdekt.

Bladluis en mieren: een slim samenwerkingsverband

Zie je veel mieren bij je planten? Dan is de kans groot dat er ook bladluizen aanwezig zijn. Mieren zijn dol op de honingdauw die bladluizen uitscheiden. Daarom beschermen mieren de bladluizen tegen natuurlijke vijanden zoals lieveheersbeestjes en gaasvliegen.

Dit kan biologische bestrijding flink verstoren. Zet je natuurlijke vijanden uit terwijl er nog veel mieren aanwezig zijn, dan kunnen de mieren de nuttige insecten verjagen of doden. Het is daarom belangrijk om eerst de mieren aan te pakken of te weren, bijvoorbeeld met boomlijmband of aaltjes.

Huis-tuin-en-keukenmiddeltjes: wat werkt en wat niet?

Bij een kleine aantasting kun je bladluizen soms tijdelijk bestrijden met eenvoudige huismiddeltjes. Denk aan het afspoelen van planten met water of een oplossing van groene zeep. Dit tast het beschermende laagje van de bladluis aan waardoor ze uitdrogen.

Ook aftreksels van kruiden zoals knoflook, lavendel of brandnetel worden vaak gebruikt om bladluizen tijdelijk te weren. Bij een grote plaag zijn deze middelen meestal niet voldoende voor langdurig resultaat.

Groene zeep of afwasmiddel

Een veelgebruikte manier om bladluizen tijdelijk terug te dringen is een oplossing van water met groene zeep of afwasmiddel. Dit tast het beschermende waslaagje van de bladluizen aan, waardoor ze uitdrogen. Het werkt vooral goed bij kleine aantastingen, maar biedt meestal geen blijvende oplossing bij een grote plaag. Gebruik bij voorkeur natuurlijke zeep en vermijd toepassing op groenten vlak voor de oogst.

Brandnetelaftreksel

Een andere tijdelijke oplossing tegen bladluizen is een aftreksel van verse brandnetels. De milde werkzame stoffen in het aftreksel kunnen bladluizen tijdelijk afschrikken. Let er wel op dat je alleen een kort aftreksel gebruikt dat maximaal 24 uur heeft getrokken. Brandnetelgier werkt juist als meststof en bevat veel stikstof, waardoor planten extra aantrekkelijk kunnen worden voor bladluizen.

Kruidenaftreksels

Bladluizen houden niet van sterke geuren zoals knoflook, lavendel, salie, ui en bonenkruid. Van deze kruiden kun je eenvoudig zelf een aftreksel maken door één deel kruiden te mengen met negen delen water. Dit kan helpen om bladluizen tijdelijk te weren, maar bij grotere aantastingen is het meestal niet voldoende als langdurige oplossing.

Deze middelen tegen bladluis kun je beter vermijden

Chemische bestrijdingsmiddelen doden niet alleen bladluizen, maar ook nuttige insecten zoals lieveheersbeestjes, gaasvliegen en bijen. Hierdoor raakt de natuurlijke balans in de tuin verstoord en komt de bladluisplaag vaak snel terug. Ook middelen zoals pyrethrum en spinosad werken niet selectief en kunnen schadelijk zijn voor nuttige insecten. Daarom worden chemische middelen meestal afgeraden wanneer je kiest voor een gezonde en biodiverse tuin.