Rupsen ontdekt in je pruimenoogst? Grote kans dat je last hebt van de pruimenmot! De pruimenmot (Grapholita funebrana) kan grote schade aanrichten in je fruitoogst. Gelukkig zijn er effectieve, biologische manieren om deze mot en rups onder controle te houden. Lees onze tips voor het herkennen van schade en voor het natuurvriendelijk en biologisch bestrijden van deze motten.
Herken schade van de pruimenmot
De rupsen van de pruimenmot tasten niet alleen pruimen aan, ook andere steenvruchten, zoals abrikozen, perziken of kersen kunnen worden aangetast. Het helpt om op tijd de schade te leren herkennen.
Rupsen van de pruimenmot dringen de vrucht binnen via een klein gaatje en boren vervolgens een smal gangetje richting de pit. In dit gangetje zie je zwarte uitwerpselen van de rups. Daarnaast zie je rondom het gaatje in de schil een soort hars.
Let verder op de rijping van de vruchten. Aangetaste pruimen rijpen sneller en vallen eerder van de boom. Zie je veel kleine, beschadigde pruimen op de grond liggen, dan is hoogstwaarschijnlijk de pruimenmot actief.
Levenscyclus van de pruimenmot
De pruimenmot overwintert als rups in een cocon, meestal in de schors van de boom of in de grond eronder. In het voorjaar verpoppen deze rupsen zich tot motten. Meestal zie je de eerste generatie motten begin mei, maar bij een warm voorjaar worden ze soms ook al in april gespot.
Na de paring leggen de vrouwtjes hun eitjes op jonge vruchten. De uitgekomen rupsen boren zich vrijwel direct in de pruim en voeden zich met het vruchtvlees. Na enkele weken verlaten ze de vrucht om te verpoppen. Pruimenmotten blijven tot in september actief eitjes leggen, hierdoor heb je meerdere generaties per jaar. Hoe warmer het voorjaar en de zomer, hoe meer eitjes er worden gelegd.
Pruimenmotten bestrijden met een feromoonval
Het meest effectieve hulpmiddel in de strijd tegen de pruimenmot is de feromoonval voor pruimenmotten. De val bevat een lokstof met feromonen, hier komen mannetjesmotten op af. Deze blijven vervolgens kleven in de val. Je kunt zo goed controleren of een plaag zich ontwikkelt en geleidelijk een rem op de voortplanting zetten. Hoe meer mannetjes je vangt, hoe minder ze de kans hebben om vrouwtjes te bevruchten.
De val bestaat uit een herbruikbare deltaval, een losse lijmplaat die je in de val legt en een capsule met de speciale niet-giftige lokstof met feromonen. Je hangt de deltaval in de boom, het liefst aan de warme kant, dus het zuiden of zuidwesten. De lokstof met feromonen blijft zo’n 6 weken werkzaam, maar je kan eenvoudig lokstofcapsules los bijbestellen. Zorg dat je het hele seizoen, dus van april tot eind september, een feromoonval in de boom hebt hangen.
Timing is belangrijk bij het plaatsen van de feromoonval. Het liefst hang je de val nog voor de eerste vlucht van de pruimenmotten op. Over het algemeen is dit begin mei, maar bij een warm voorjaar kan het ook al eerder zijn. Houd er rekening mee dat een feromoonval nooit 100% de populatie zal bestrijden. Wel kun je door consequent jaarlijks een val op te hangen zorgen dat de zich geen grote plaag ontwikkelt.
Meer tips om de pruimenmot te bestrijden
Pruimen oprapen
Vruchten die (vroegtijdig) op de grond zijn gevallen, kan je het beste zo snel mogelijk oprapen en weggooien. In de gevallen vruchten kunnen namelijk rupsen zitten die zich verder ontwikkelen. Door deze rupsen te verwijderen, doorbreek je voor een deel de cyclus van de pruimenmot.
De pruimenmot bestrijden met aaltjes
Je kan de eerste generatie rupsen voor een deel bestrijden met aaltjes. De eerste generatie verpopt half juni in de grond of achter de boomschors in hoekjes en kieren. Als het lukt om deze poppen direct te raken met aaltjes, dan heb je aanzienlijk minder last van de pruimenmot in de rest van het seizoen.
Reken per vierkante meter 1 miljoen aaltjes. Je maakt de boomstam en de grond rondom de boom vochtig. Vervolgens pas je de aaltjes toe. Probeer zoveel mogelijk spleten en kieren in de boomschors te raken en behandel de bodem rondom de boom met aaltjes, omdat daar ook coconnen in kunnen zitten.
Aaltjes zijn alleen succesvol als het ze lukt om de poppen van de pruimenmot direct te raken. Dit kan lastig zijn, omdat veel poppen verstopt zitten. De inzet van aaltjes kan zeker meehelpen in de bestrijding, maar verwacht er geen wonderen van.
Veel diversiteit in de tuin
De gezondste tuin is een biodiverse tuin. Zorg dat je tuin aantrekkelijk is voor vogels en insecten. Veel vogels voeden zich met de rupsen. Daarnaast zijn er verschillende nuttige insecten, zoals oorwurmen, die ook graag van de rupsen snoepen.
Het vergt wat tijd en geduld, maar het is goed te doen om de pruimenmot onder controle te houden. Bescherm je fruitoogst met feromoonvallen, raap afgevallen vruchten zo snel mogelijk op en gebruik eventueel aaltjes om de populatie terug te dringen. Zo pak je op een natuurvriendelijke manier de pruimenmot aan!