Aan de slag met aaltjes? Dan is timing ontzettend belangrijk voor succesvol bestrijden. Aaltjes werken namelijk het best als je rekening houdt met de juiste omstandigheden. Dit is de temperatuur, UV-straling, hoeveelheid vocht, maar ook het stadium waarin het te bestrijden plaaginsect zich bevindt. In dit artikel leggen we uit hoe je de beste omstandigheden kan bepalen om de aaltjes in te zetten en kan je lezen hoe je het voor veel voorkomende plagen goed kan timen.
(Bodem)temperatuur, vocht en UV-straling
Wil je weten wanneer je aaltjes moet gebruiken, dan moet je allereerst rekening houden met de temperatuur en het vochtgehalte. Aaltjes werken optimaal als de temperatuur goed is en hebben vocht nodig om zich te kunnen voortbewegen.
Optimale omstandigheden bij een bodembehandeling
Aaltjes komen van nature voor in de bodem en worden daarom vooral ingezet voor plaaginsecten onder de grond. Wil je een bodembehandeling met aaltjes doen: kijk dan eerst goed naar de bodemtemperatuur. Afhankelijk van het type aaltjes dat je gaat inzetten, moet deze minimaal 5 – 12º C zijn. De bodemtemperatuur is niet één-op-één gelijk aan de luchttemperatuur. In de winter koelt de bodem langzamer af, maar in het voorjaar warmt de bodem ook langzamer op. In ons blogartikel Bodemtemperatuur in de tuin leggen we dit verder uit.
Omdat aaltjes vocht nodig hebben om zich te kunnen voortbewegen, is het ook belangrijk dat de bodem vochtig is. Daarom kan je aaltjes heel goed inzetten na een regenbui. Bij langdurige droge periodes is het belangrijk om de grond eerst te sproeien en ook in de weken na de behandeling te blijven sproeien. Het hoeft niet kletsnat te zijn, grote waterplassen zijn niet nodig.
Optimale omstandigheden bij behandeling bovengronds
Ook bovengronds kan je aaltjes inzetten. Let dan vooral op de temperatuur en de zon. Bij een bovengrondse behandeling let je op de buitentemperatuur in plaats van de bodemtemperatuur. Daarnaast moet je voorkomen dat de je de aaltjes in direct zonlicht aanbrengt. Kies dus een moment ‘s ochtends vroeg, ‘s avonds tijdens de schemering of bij bewolkt weer.
Omdat aaltjes eigenlijk in de bodem actief zijn, moet je zorgen dat je ze bij een bovengrondse behandeling in direct contact brengt met het te bestrijden plaaginsect. Alleen dan zullen ze effectief zijn.
Wanneer moet je aaltjes tegen engerlingen gebruiken?
De eitjes van engerlingen komen grofweg vanaf mei uit, maar wanneer precies hangt sterk af van het type kever waar de engerling van afkomstig is. Over het algemeen geldt: hoe kleiner de larve, des te makkelijker is het om ze met aaltjes te bestrijden. Daarnaast moet je rekening houden de meerjarige cyclus van veel engerlingensoorten. ‘s Winters zitten ze in ruststand dieper in de bodem, in het voorjaar komen ze naar boven en worden ze weer actief.
Tegen engerlingen zijn twee soorten aaltjes beschikbaar. Heterorhabditis downesi en Heterorhabditis bacteriophora. Het ene type aaltje is meer geschikt voor in het vroege voorjaar of najaar, de andere voor het voorjaar en de zomer. In onderstaand schema zie je op welk moment je welke soort het best kan inzetten.
Wanneer moet je aaltjes tegen emelten gebruiken?
Het beste moment om Steinernema carpocapsae aaltjes tegen emelten in te zetten, hangt samen met de levenscyclus van de langpootmug. De aaltjes zijn het meest effectief wanneer de emelten net uit de eitjes zijn gekropen. Dan zijn de emelten namelijk op hun zwakst.
De langpootmug legt haar eitjes doorgaans van eind juli tot begin augustus. Deze komen na ongeveer twee weken uit. Om het exacte moment van uitkomen te bepalen, zou je de langpootmug moeten observeren om te zien wanneer deze uitvliegt en eitjes legt.
In de praktijk kun je ervan uitgaan dat de emelten zich tussen september tot begin november in het eerste larvale stadium bevinden. Dit is dan de meest geschikte periode om aaltjes tegen emelten uit te zetten.
Emelten trekken zich in de winter graag verder terug in de grond en kruipen in het voorjaar weer meer naar boven. Dit kan de nodige schade met zich meebrengen. Vanaf mei neemt de schade weer af, omdat de emelten zich dan voorbereiden op het verpoppen in juli.
Wanneer moet je aaltjes voor slakken inzetten?
Naaktslakken zijn een groot deel van het jaar actief. Alleen in de winter gaan ze in rust. Verder zie je vooral veel slakken als het veel heeft geregend. Droge, warme zomers zijn funest voor naaktslakken.
Met Phasmarhabditis californica aaltjes tegen slakken kan je al bij een bodemtemperatuur van 5º C inzetten. Hierdoor kan je dus vroeg in het voorjaar en nog tot laat in het najaar met de aaltjes aan de slag. Dit is ideaal, want hierdoor voorkom grote schade van slakkenvraat in het hoogseizoen.
Wanneer gebruik je aaltjes tegen de buxusrups?
Aaltjes tegen de buxurups kunnen worden ingezet vanaf een buitentemperatuur boven de 8 graden. De buxusrups wordt meestal actief aan het begin van de lente. Zodra de temperatuur in april of mei boven de 10 graden komt, komen de eitjes van de buxusmot uit. In juli en augustus verschijnt vaak nog een tweede generatie rupsen uit. Het is met name deze tweede generatie die extra hardnekkig is en de meeste schade veroorzaakt.
Vroegtijdig signaleren en bestrijden is bij buxusrupsen echt cruciaal voor het beste effect. Begin daarom in april met bestrijden, wanneer de rupsen die hebben overwinterd zijn ontwaakt uit hun winterslaap. Kijk in juni en juli opnieuw goed of je een nieuwe generatie buxusrupsen ziet en zet ook dan de aaltjes tegen buxusrups doelgericht in. Let daarna op de tweede generatie buxusrupsen in de nazomer.
Wanneer gebruik je aaltjes tegen de eikenprocessierups?
Je kan aaltjes bovengronds effectief inzetten tegen de eikenprocessierups als je het goed timet. De aaltjes zijn het meest effectief als de eikenprocessierups nog klein is. Dit is doorgaans eind maart of begin april. Dit moment is ook het veiligst om te bestrijden. De rupsen hebben dan namelijk nog geen gevaarlijke brandharen. Bestrijden is mogelijk tot het moment waarop de rupsen verpoppen, maar een vroege aanpak is aan te raden.
Wanneer zet je aaltjes tegen mieren in?
Mieren zijn, met uitzondering van de wintermaanden, het hele jaar actief, maar beleven vaak een hoogtepunt in april, mei, september en oktober. Je gebruikt de aaltjes in geconcentreerde hoeveelheden in mierennesten. Volwassen mieren verjaag je ermee, mierenlarven worden erdoor bestreden. Door in het voorjaar een behandeling te doen, zorg je ervoor dat je tuin een tijd geen prettige omgeving is voor de mieren. Je voorkomt daarmee grote overlast later in het seizoen.
Wanneer gebruik je aaltjes bij kamerplanten?
Bij kamerplanten kan je aaltjes onder andere inzetten tegen rouwvliegjes en trips. Dit kan jaarrond, want binnenshuis heb je minder te maken met wisselende temperaturen. De potgrond van je planten zal altijd rond kamertemperatuur zijn, dus dat is ruim boven de minimumtemperatuur van 8º C die je voor Steinernema feltiae aaltjes nodig hebt. Waar je wél rekening mee moet houden, is dat de potgrond van je kamerplanten vochtig moet zijn en ook moet blijven in de weken na de behandeling. Dan heeft de behandeling de grootste kans op succes!
Dit artikel is voor het eerst gepubliceerd op 7 april 2021 en herzien en opnieuw gepubliceerd op 13 maart 2026.