Heb je ineens witte spinsels en rupsen in je appelboom ontdekt? Dan heb je waarschijnlijk last van spinselmot, ook wel stippelmot genoemd. Vooral in het voorjaar kan deze plaag in korte tijd veel bladeren aantasten. Gelukkig kun je spinselmot biologisch bestrijden en is snel handelen vaak al genoeg om grotere schade aan je boom te voorkomen.
Bij veel tuinliefhebbers zorgt spinselmot voor paniek. Complete takken verdwijnen onder witte webben en bomen lijken soms volledig kaalgevreten. Toch is spinselmot meestal minder gevaarlijk dan het eruitziet. Een gezonde boom herstelt zich vaak goed, maar wanneer de rupsen lange tijd hun gang kunnen gaan, kan de boom verzwakken en minder vrucht dragen. Daarom is het belangrijk om spinselmot vroeg te herkennen en direct aan te pakken.
Wat is spinselmot?
De spinselmot is een kleine witte mot met zwarte stipjes op de vleugels. Niet de mot zelf, maar de rupsen veroorzaken de schade. Zodra de eitjes uitkomen, leven de rupsen samen in groepen en beginnen ze direct met het eten van jonge bladeren. Tegelijkertijd maken ze opvallende spinselnesten waarin ze beschermd zitten tegen regen en natuurlijke vijanden.
Spinselmot komt niet alleen voor in appelbomen. Ook meidoorn, vogelkers, kardinaalsmuts, pruimenbomen, kersenbomen, wilgen en populieren kunnen last krijgen van deze rupsen. Er bestaan namelijk verschillende soorten spinselmotten, die ieder hun voorkeur hebben voor bepaalde bomen en struiken. De rupsen verschijnen meestal tussen april en juni en kunnen zich snel verspreiden wanneer er niet op tijd wordt ingegrepen.
Hoe herken je stippelmot?
Een spinselmotplaag herken je vaak direct aan de grote witte spinsels in de boom. Daarnaast zie je vaak kaalgevreten bladeren en rupsen die gezamenlijk in de nesten leven. De rupsen zijn meestal geelwit of lichtgrijs met kleine zwarte stipjes. Vooral bij zonnig weer vallen de witte webben extra op. Wanneer je snel ingrijpt bij de eerste spinsels, voorkom je vaak dat de hele boom wordt aangetast.
Is spinselrups schadelijk voor bomen?
Hoewel een gezonde boom een aantasting meestal overleeft, kan een zware plaag wel degelijk problemen veroorzaken. De boom moet namelijk veel energie gebruiken om opnieuw bladeren aan te maken. Hierdoor kunnen groei, bloei en uiteindelijk ook de oogst verminderen. Vooral jonge of verzwakte bomen hebben sneller last van schade door spinselmot. Bij langdurige aantasting kan de boom minder sterk het volgende seizoen ingaan.
Stippelmot biologisch bestrijden
Wil je spinselmot bestrijden? Dan geldt eigenlijk één belangrijke regel: hoe eerder je erbij bent, hoe beter het resultaat. In een vroeg stadium kun je spinselnesten vaak nog handmatig verwijderen door aangetaste takken voorzichtig weg te knippen. Hiermee voorkom je dat de rupsen zich verder verspreiden door de boom.
Bij een grotere aantasting is biologische bestrijding met aaltjes een effectieve oplossing. Voor spinselmot worden vaak Steinernema carpocapsae-aaltjes ingezet. Deze microscopisch kleine nematoden werken als contactmiddel en bestrijden de rupsen op natuurlijke wijze.
De aaltjes worden opgelost in water en direct over de rupsen verneveld. Vervolgens dringen ze de rupsen binnen en schakelen ze uit. Voor een optimale werking is het belangrijk om de aaltjes toe te passen wanneer de rupsen nog jong zijn. Zodra er dikke spinselnesten zijn gevormd, kunnen de aaltjes de rupsen moeilijker bereiken en neemt de effectiviteit af.
Natuurlijke vijanden van spinselmot
Naast biologische bestrijding met aaltjes helpt het ook om natuurlijke vijanden naar de tuin te lokken. Vooral koolmezen en pimpelmezen eten graag rupsen van de spinselmot. Met nestkastjes maak je de tuin aantrekkelijker voor deze nuttige vogels en ondersteun je de natuurlijke balans in de tuin.
Stippelmot voorkomen
Spinselmot volledig voorkomen is lastig, omdat de motten ieder jaar opnieuw kunnen aanvliegen. Wel kun je de kans op een grote plaag flink verkleinen door bomen regelmatig te controleren en snel in te grijpen bij de eerste spinsels.
Een gezonde boom is beter bestand tegen aantastingen. Goed onderhoud, voldoende biodiversiteit en natuurlijke bestrijding helpen daarom om plagen beter onder controle te houden. Ook kun je natuurlijke vijanden, zoals koolmezen, naar de tuin lokken door nestkastjes op te hangen. Koolmezen eten graag de rupsen van de spinselmot en helpen zo op een natuurlijke manier mee met de bestrijding.
Hoe eerder je begint met bestrijden, hoe groter de kans op een gezonde en sterke boom later in het seizoen.