Een roodborstje dat tussen de bladeren scharrelt, koolmezen die aan een vetbol hangen en mussen die gezellig samen kmen eten. Ook in de winter kan je tuin vol leven zitten! Maar wanneer het kouder wordt, hebben tuinvogels het soms lastig. Insecten zijn minder actief, bessen en zaden raken op en bij vorst kan drinkwater moeilijk bereikbaar worden. Gelukkig kun je met een paar eenvoudige aanpassingen al veel betekenen. Met geschikt vogelvoer, vers water en een fijne schuilplek help je vogels de winter door. En ondertussen geniet je zelf van alle bedrijvigheid in je tuin.
Waarom kunnen vogels in de winter extra hulp gebruiken?
Vogels zijn het hele jaar door op zoek naar voedsel. Maar in de winter kost het meer energie om hun lichaam op temperatuur te houden, terwijl sommige natuurlijke voedselbronnen minder beschikbaar zijn. Vooral tijdens koude nachten verbruiken kleine vogels relatief veel energie. Overdag moeten ze daarom voldoende voedsel vinden om hun reserves aan te vullen. Gelukkig biedt een natuurlijke tuin vaak al veel voedsel. Denk aan zaden van uitgebloeide planten, bessen aan struiken en insecten die tussen bladeren en takken overwinteren. Door daarnaast geschikt voer aan te bieden, kun je vogels een extra handje helpen.
1. Kies voor biologisch vogelvoer
Vogels eten verschillende soorten voedsel. Sommige soorten zoeken vooral zaden, terwijl andere graag insecten, bessen of vetrijke voeding eten. Door verschillende soorten voer aan te bieden, maak je je tuin aantrekkelijk voor meerdere vogelsoorten.
Biologisch strooivoer voor tuinvogels
Met biologisch strooivoer voor vogels bied je tuinvogels een gevarieerde voedselbron. Je kunt het aanbieden op een voedertafel, in een geschikte voedersilo of op een schone, beschutte voederplek. Vogels zoals mussen, vinken en mezen kunnen hiervan profiteren. Door regelmatig kleine hoeveelheden voer aan te bieden, voorkom je dat er te veel voedsel blijft liggen en nat wordt.
Biologische vetbollen voor extra energie
Vetrijke voeding kan vooral tijdens koude perioden een waardevolle aanvulling zijn. Biologische vetbollen bevatten veel energie en worden onder andere bezocht door mezen. Hang ze bij voorkeur op in een geschikte vetbolhouder, zonder plastic netjes. Vogels kunnen namelijk met hun pootjes verstrikt raken in dergelijke netjes. Zo kunnen de vogels veilig van het voer genieten.
2. Vergeet vers drinkwater niet
Wanneer we aan vogels voeren denken, denken we meestal direct aan zaden en vetbollen. Maar water is minstens zo belangrijk. Vogels hebben water nodig om te drinken en hun veren te onderhouden. Ook in de winter. Tijdens vorst kunnen natuurlijke waterbronnen bevriezen. Een ondiepe schaal met vers water kan dan uitkomst bieden.
Hoe geef je vogels water in de winter?
- Zet een ondiepe schaal met schoon water op een overzichtelijke plek.
- Ververs het water regelmatig.
- Controleer bij vorst of het water bevroren is.
- Vervang ijs door vers, niet heet water.
- Maak de schaal regelmatig schoon.
Voeg geen zout, antivries of andere middelen toe om bevriezing tegen te gaan. Deze kunnen schadelijk zijn voor vogels. Met een waterschaal en voederstation voor vogels kun je een vaste plek creëren waar tuinvogels terechtkunnen om te drinken en te eten.
3. Maak een veilige voederplek in je tuin
Een fijne voederplek draait niet alleen om voedsel. Vogels moeten er ook veilig kunnen eten. Plaats voer bij voorkeur op een plek waar vogels goed zicht hebben op hun omgeving en bij gevaar snel kunnen wegvliegen. Een struik of boom in de buurt kan beschutting bieden. Zorg er wel voor dat katten zich niet vlak naast de voederplek kunnen verschuilen.
Gebruik een voedersilo
Een voedersilo voor vogelzaad is een handige manier om zaden aan te bieden. Het voer blijft beter bij elkaar en wordt minder snel nat door regen. Bovendien kun je gemakkelijk zien wanneer het tijd is om bij te vullen. Hang de voedersilo op een rustige plek en maak hem regelmatig schoon.
4. Houd de voederplek schoon
Een drukbezochte voederplek is gezellig, maar vraagt ook om wat onderhoud. Wanneer veel vogels op dezelfde plek eten, kunnen ziekteverwekkers zich gemakkelijker verspreiden. Vooral wanneer voer nat wordt of er veel uitwerpselen achterblijven. Daarom is een schone voederplek belangrijk. Verwijder dagelijks oude of natte voedselresten, maak voederhouders regelmatig schoon en ververs het drinkwater.
Zie je zieke vogels bij de voederplek? Stop dan tijdelijk met voeren, verwijder het voer en reinig de voederplek grondig. Door op verschillende plekken kleine hoeveelheden voer aan te bieden, voorkom je bovendien dat alle vogels zich op één plek verzamelen.
5. Laat je tuin een beetje rommelig
Een opgeruimde tuin ziet er misschien netjes uit, maar voor vogels is een tuin met bladeren, uitgebloeide planten en struiken vaak veel interessanter. Tussen afgevallen bladeren leven allerlei kleine bodemdieren. In holle stengels en onder boomschors overwinteren insecten. En uitgebloeide bloemen kunnen nog zaden bevatten. Dat zijn allemaal natuurlijke voedselbronnen voor vogels. Je hoeft je tuin dus niet helemaal winterklaar te maken. Laat gerust wat bladeren liggen, bewaar uitgebloeide planten tot het voorjaar en zorg voor voldoende struiken en beschutte hoekjes.
Een beetje rommel in de tuin is vaak juist goed voor de natuur!
6. Geef vogels een beschutte plek
Naast voedsel en water hebben vogels ook beschutting nodig. Dichte struiken, hagen en groenblijvende planten bieden bescherming tegen wind, regen en roofdieren. Ook nestkasten kunnen buiten het broedseizoen door sommige vogels worden gebruikt als beschutte rust- of slaapplaats. Dat is niet gegarandeerd, maar een nestkast kan wel een waardevolle aanvulling zijn.
Samen een nestkastje maken
De winter is een mooi moment om alvast een nestkast op te hangen voor het komende broedseizoen. Met een zelfbouwpakket voor een nestkastje voor mezen kun je zelf een geschikte nestplek maken. Dat is bovendien een leuke activiteit om samen met kinderen te doen. Hang de nestkast op een rustige plek, bij voorkeur uit de felle middagzon en beschut tegen langdurige regen.
7. Maak je tuin het hele jaar aantrekkelijk voor vogels
Vogels helpen begint niet pas wanneer het vriest. Door je tuin het hele jaar aantrekkelijk te maken voor insecten, vogels en andere dieren, ontstaat er een omgeving waarin verschillende soorten voedsel en beschutting kunnen vinden. Denk bijvoorbeeld aan bloeiende planten, bessenstruiken en een gevarieerde beplanting. Insecten zijn namelijk een belangrijke voedselbron voor veel tuinvogels, vooral wanneer ze jongen grootbrengen. Met een bloemenmengsel kun je bijvoorbeeld een bloemrijke plek creëren die nuttige insecten ondersteunt. Zo werk je stap voor stap aan een tuin waarin verschillende dieren zich thuis voelen.
Een vogelvriendelijke tuin begint met de juiste basis
Wil je graag meer vogels in je tuin verwelkomen? Dan hoef je niet alles in één keer aan te pakken. Begin bijvoorbeeld met een vaste voederplek, vers drinkwater en voldoende beschutting. Een biologisch vogelpakket kan een handig startpunt zijn wanneer je vogels op een eenvoudige manier wilt ondersteunen. Je kunt ook zelf een voederplek samenstellen met strooivoer, vetbollen, een voedersilo en een waterschaal. Het belangrijkste is dat je geschikt voer aanbiedt, voor schoon water zorgt en de voederplek regelmatig onderhoudt.
Een levendige wintertuin begint met kleine gebaren
Je hoeft geen grote tuin te hebben om iets voor vogels te betekenen. Ook op een balkon of in een kleine stadstuin kun je een voederplek maken en vers water aanbieden. Met geschikt biologisch vogelvoer, een schone waterschaal en voldoende beschutting help je tuinvogels tijdens de koude maanden. En misschien is dat wel het leukste van alles: terwijl de tuin in winterrust is, valt er dankzij al die vogels toch nog genoeg te beleven.
Een beetje aandacht voor de natuur zorgt voor een tuin vol leven. Ook in de winter!