Zie je ’s avonds kleine grijsbruine motjes door de keuken vliegen? Of ontdek je witte draadjes, klontjes of kleine larven in meel, muesli of noten? Dan heb je waarschijnlijk voedselmotten in huis. Juist in de zomer neemt de kans op een plaag snel toe. Door de warmte ontwikkelen voedselmotten zich sneller en kunnen ze zich in korte tijd door je voorraad verspreiden. In deze blog lees je waarom voedselmotten in de zomer pieken, hoe je ze herkent en hoe je ze zonder chemische spray aanpakt.
Waarom pieken voedselmotten juist in de zomer?
Voedselmotten houden van warmte. Bij hogere temperaturen ontwikkelen de eitjes, larven en poppen zich sneller. Daardoor duurt de volledige levenscyclus in een warme keuken veel korter dan in een koele ruimte. In korte tijd kunnen er meerdere nieuwe generaties ontstaan.
Ook staan in de zomer vaker ramen en deuren open. Volwassen motten kunnen dan makkelijker naar binnen komen. Toch begint een plaag meestal met een product dat je in huis haalt. Eitjes of jonge larven kunnen al in meel, noten, muesli, gedroogd fruit, rijst, dierenvoer of vogelzaad zitten zonder dat je dit bij aankoop ziet.
In de vakantieperiode slaan mensen vaak extra voorraad in. Producten blijven dan langer in de kast staan, waardoor een kleine besmetting meer tijd krijgt om zich te verspreiden. Een warme, rustige voorraadkast met veel droog voedsel is voor voedselmotten een ideale plek.
Links een volwassen voedselmot, rechts de larven die voedsel aantasten
Hoe herken je voedselmotten?
De motten zelf
Een volwassen voedselmot is meestal 8 tot 10 millimeter groot. De vleugels zijn grijsbruin en hebben vaak roodbruine of donkerbruine uiteinden. Overdag zitten de motten vaak stil op een kast, muur of plafond. In de avond vliegen ze vaker rond bij licht.
De bekendste soort in huis is de Indische meelmot, met de Latijnse naam Plodia interpunctella. Zie je kleine motten vooral in de keuken of bij de voorraadkast, dan is de kans groot dat het om een voedselmot gaat.
De larven en cocons
De larven veroorzaken de meeste schade. Ze zijn crèmekleurig, kunnen ongeveer 12 millimeter lang worden en hebben een bruine kop. Ze leven in droge voedingsmiddelen en laten tijdens het eten fijne spinseldraden achter.
Wanneer de larven zich gaan verpoppen, kruipen ze vaak uit het product. Je kunt ze dan aantreffen langs randen van planken, in scharnieren, achter kastjes of tegen het plafond. Daar maken ze een klein coconnetje van witte, plakkerige draden.
Schade in verpakkingen
- Witte spinseldraden of webjes in meel, muesli, noten of rijst.
- Klonten in producten die normaal los en droog horen te zijn.
- Kleine larven of lege huidjes in de verpakking.
- Gaatjes in dun plastic, papier of kartonnen doosjes.
- Motjes die vanuit een kast of voorraadruimte wegvliegen.
Twijfel je tussen voedselmotten en kledingmotten? Kijk dan vooral naar de plek waar je ze vindt. Voedselmotten zitten bij droge etenswaren. Kledingmotten vind je vooral bij wol, bont, veren en andere dierlijke materialen.
Waar komen voedselmotten vandaan?
Een voedselmottenplaag zegt niets over hoe schoon je keuken is. Zelfs in een heel nette keuken kan een besmet product terechtkomen. De eitjes zijn zo klein dat je ze niet met het blote oog ziet. Ook jonge larven blijven vaak lang verborgen tussen het voedsel.
Meel, ontbijtgranen, noten, gedroogd fruit, chocolade, rijst, pasta, kruiden, dierenvoer en vogelzaad zijn bekende bronnen. Vanuit één verpakking kunnen larven naar andere producten kruipen. Ze komen zelfs door dun plastic of karton heen.
In flats en appartementen kunnen volwassen motten soms via gangen, naden of ventilatiekanalen naar een andere woning vliegen. Controleer daarom niet alleen het product waar je iets in hebt gevonden, maar de hele voorraadkast en de directe omgeving.
Hoe pak je een voedselmottenplaag aan?
1. Controleer de hele voorraad.
Haal alle droge producten uit de kast. Kijk naar webjes, klonten, gaatjes, cocons en larven. Vergeet kruiden, thee, dierenvoer en vogelzaad niet.
2. Gooi duidelijk aangetaste producten weg.
Stop ze direct in een goed afgesloten zak en breng die naar de afvalcontainer buiten. Zo voorkom je dat larven terug de keuken in kruipen.
3. Behandel twijfelgevallen.
Een product zonder zichtbare schade kun je 48 uur bij -18 °C invriezen. Daarmee worden aanwezige eitjes en larven gedood. Bij zichtbaar aangetast voedsel is weggooien de verstandigste keuze.
3. Maak de kast grondig schoon.
Stofzuig alle hoeken, schroefgaatjes, plankdragers en scharnieren. Neem daarna de kast af. Leeg de stofzuiger meteen buiten of gooi de stofzuigerzak weg.
4. Zet sluipwespen in.
Trichogramma-sluipwespen zoeken de eitjes van voedselmotten op en leggen daar hun eigen eitje in. Uit het aangetaste motteneitje komt daardoor geen nieuwe voedselmot. Omdat niet alle motteneieren tegelijk worden gelegd, bestaat een behandeling meestal uit meerdere leveringen.
5. Gebruik een feromoonval om te controleren.
De val trekt mannelijke voedselmotten aan. Zo zie je of er nog volwassen motten aanwezig zijn. Een feromoonval helpt bij monitoring, maar pakt niet de eitjes en larven aan.
6. Bewaar nieuwe voorraad luchtdicht.
Gebruik glazen potten of stevige kunststof bakken met een goed sluitend deksel. Dunne zakjes en kartonnen doosjes bieden onvoldoende bescherming.
Wil je alle stappen uitgebreider bekijken? Lees dan de pagina over biologische bestrijding van voedselmotten. Daar vind je ook de juiste producten en uitleg over het gebruik van sluipwespen en feromoonvallen.
Wat werkt niet goed tegen voedselmotten?
Een voedselmottenplaag verdwijnt meestal niet door alleen de motjes weg te vangen. Het grootste deel van de populatie zit als eitje, larve of pop verborgen in producten en kieren.
- Chemische spuitbussen doden mogelijk enkele volwassen motten, maar bereiken de eitjes en larven in verpakkingen niet. Dit soort middelen kun je bovendien niet in de buurt van voedsel gebruiken.
- Azijn of zeep kan helpen bij het schoonmaken van oppervlakken, maar bestrijdt geen verborgen plaag.
- Laurierblad wordt vaak genoemd als huismiddel, maar is geen betrouwbare oplossing voor een bestaande besmetting.
- Alleen het product weggooien waarin je larven ziet, is vaak onvoldoende. Andere verpakkingen kunnen al eitjes bevatten.
- Afwachten werkt meestal averechts. Door de warmte kan de populatie snel groeien.
Hoe voorkom je voedselmotten?
- Controleer meel, noten, muesli en gedroogd fruit bij aankoop en bij het openen.
- Giet droge producten over in luchtdichte glazen potten of stevige voorraadbakken.
- Koop in warme maanden liever kleinere hoeveelheden die je snel gebruikt.
- Maak de voorraadkast regelmatig leeg en controleer hoeken, naden en scharnieren.
- Bewaar dierenvoer en vogelzaad ook in goed afgesloten bakken.
- Hang een feromoonval op als vroege waarschuwing. Controleer de val regelmatig.
Heb je vaker last van voedselmotten? Dan kun je sluipwespen preventief inzetten op een moment waarop het risico groter is.