Zie je in september gele of kale plekken in je gazon en vermoed je dat engerlingen de oorzaak zijn? Dan vraag je je waarschijnlijk af of het nog zin heeft om aaltjes uit te zetten. Het korte antwoord is: ja, dat kan in september nog, maar de omstandigheden moeten wel goed zijn. Vooral de bodemtemperatuur is belangrijk. Wacht je te lang, dan neemt de kans op een succesvolle behandeling af. In deze blog lees je wanneer je in september nog kunt behandelen, hoe je de bodemtemperatuur controleert en wat je kunt doen als je te laat bent.
Het korte antwoord: ja, mits de bodem nog warm genoeg is
Engerlingen kun je in september nog bestrijden met aaltjes, zolang de bodemtemperatuur minimaal 12 °C is.
Begin september is de bodem meestal nog voldoende opgewarmd door de zomer. Vanaf halverwege september wordt het belangrijker om daadwerkelijk te meten. Nachten worden kouder en de bodemtemperatuur kan snel dalen.
Grofweg kun je het volgende aanhouden:
- Begin september, week 36 en 37: meestal nog een goed moment.
- Half september, week 38 en 39: controleer eerst de bodemtemperatuur.
- Eind september en oktober, vanaf week 40: vaak te laat, tenzij het uitzonderlijk warm blijft.
De beste periode om engerlingen met aaltjes te bestrijden ligt doorgaans in juli en augustus. September kun je daarom zien als de laatste kans van het seizoen.
Waarom is timing zo belangrijk bij engerlingen?
Bij de bestrijding van engerlingen spelen twee dingen een belangrijke rol: de temperatuur van de bodem en het ontwikkelingsstadium van de engerlingen.
De bodemtemperatuur
Tegen engerlingen wordt onder andere het aaltje Heterorhabditis bacteriophora ingezet. Voor deze aaltjes moet de bodem minimaal 12 °C zijn.
Wordt de bodem te koud, dan neemt de activiteit van de aaltjes sterk af. Daarom is het niet voldoende om alleen naar de datum op de kalender te kijken.
Een warme septembermaand kan betekenen dat je langer kunt behandelen. Na een koude periode kan de bodemtemperatuur juist eerder onder de benodigde grens komen.
De grootte van de engerlingen
Timing is ook belangrijk omdat jonge engerlingen gemakkelijker te bestrijden zijn dan oudere en grotere larven.
De levenscyclus verschilt bovendien per keversoort. Engerlingen van bijvoorbeeld de meikever kunnen meerdere jaren in de bodem leven. Hierdoor kunnen verschillende ontwikkelingsstadia tegelijkertijd in een gazon aanwezig zijn.
Later in het seizoen zijn de larven over het algemeen groter en kunnen ze zich bij lagere temperaturen dieper in de bodem bevinden. Daardoor worden ze moeilijker bereikbaar voor de aaltjes.
September is dus echt een overgangsmaand. Is de bodem nog warm en zijn de omstandigheden goed? Dan kun je nog behandelen. Is de bodem inmiddels afgekoeld, dan kun je beter wachten.
Wanneer is september nog goed?
Gebruik de kalender vooral als eerste indicatie. De daadwerkelijke bodemtemperatuur in je eigen tuin geeft uiteindelijk de doorslag.
| Periode | Bodemtemperatuur | Advies |
|---|---|---|
| Week 36-37, begin september | 14-18 °C | Goed moment. Behandelen kan wanneer de bodem voldoende vochtig is. |
| Week 38-39, half september | 11-15 °C | Twijfelperiode. Meet eerst de bodemtemperatuur en kijk naar de weersverwachting. |
| Week 40+, eind september/oktober | 8-12 °C | Meestal te laat. Alleen behandelen wanneer de bodem aantoonbaar nog warm genoeg is. |
Tip: kijk niet alleen naar de kalender. September kan het ene jaar veel warmer zijn dan het andere. Meet daarom altijd de bodemtemperatuur in je eigen tuin voordat je besluit om aaltjes uit te zetten.
Hoe controleer je of de bodem nog warm genoeg is?
Je hoeft hiervoor geen ingewikkelde apparatuur te gebruiken. Het belangrijkste is dat je de temperatuur daadwerkelijk in de bodem meet en niet alleen naar de buitentemperatuur kijkt.
Met een bodemthermometer
Een bodemthermometer is de eenvoudigste oplossing. Steek de thermometer ongeveer 10 centimeter diep in het gazon en wacht een paar minuten voordat je de temperatuur afleest.
Meet bij voorkeur ‘s morgens. Dan krijg je een beter beeld van de lagere bodemtemperatuur gedurende de dag.
Meet eventueel op meerdere plekken in het gazon. Een zonnige plek kan namelijk warmer zijn dan een gedeelte dat vrijwel de hele dag in de schaduw ligt.
Met een keukenthermometer
Heb je een keukenthermometer met een metalen prikker? Dan kun je die ook gebruiken.
Steek de thermometer ongeveer 10 centimeter in de grond en wacht totdat de meting stabiel is. Zorg ervoor dat de thermometer daadwerkelijk in de aarde zit en niet gedeeltelijk wordt beïnvloed door de temperatuur van de buitenlucht.
Online bodemtemperatuur bekijken
Online weergegevens kunnen een handige indicatie geven van de bodemtemperatuur in jouw regio.
Houd er wel rekening mee dat de omstandigheden in je eigen tuin kunnen afwijken. Bodemtype, vocht, zon en schaduw hebben allemaal invloed.
Kijk daarnaast naar de weersverwachting voor de komende dagen. Wanneer direct na het uitzetten een langere koude periode wordt verwacht, zijn de omstandigheden minder gunstig.
Wat als september toch te laat blijkt?
Meet je een bodemtemperatuur onder 12 °C? Dan is het meestal verstandiger om geen behandeling met Heterorhabditis bacteriophora meer te starten.
Je kunt je behandeling dan beter plannen voor het volgende seizoen. Juli en augustus zijn de belangrijkste maanden om jonge engerlingen aan te pakken.
In de tussentijd kun je je richten op het herstel van het gazon. Kale of beschadigde plekken kun je opnieuw inzaaien wanneer de omstandigheden daarvoor geschikt zijn. Ook kun je ervoor zorgen dat het gazon gezond de winter ingaat.
Natuurlijke vijanden kunnen eveneens engerlingen eten. Vogels zoals spreeuwen en kraaien zoeken naar larven in het gazon en ook egels kunnen engerlingen eten. Houd er wel rekening mee dat vogels daarbij soms stukken gras kunnen lostrekken.
Zie je veel schade? Houd dan voor het volgende seizoen goed in de gaten wanneer de kevers actief zijn en plan de bestrijding op tijd.
Verwar engerlingen niet met emelten
September zorgt regelmatig voor verwarring. In deze periode kunnen namelijk zowel engerlingen als emelten schade veroorzaken aan het gazon, maar het zijn totaal verschillende larven.
Dat verschil is belangrijk, omdat je niet automatisch dezelfde aaltjes gebruikt.
Engerlingen
Engerlingen zijn larven van verschillende kevers, waaronder de meikever, junikever en rozenkever.
Je herkent ze onder andere aan:
- een wit tot geelwit lichaam
- een duidelijke C-vorm
- een bruine kop
- drie paar pootjes aan de voorkant van het lichaam
Voor bepaalde soorten engerlingen wordt Heterorhabditis bacteriophora gebruikt. De beste bestrijdingsperiode ligt vooral in juli en augustus en kan, afhankelijk van de omstandigheden, doorlopen tot in september.
Emelten
Emelten zijn de larven van langpootmuggen. Ze zien er heel anders uit dan engerlingen.
Je herkent ze aan:
- een langwerpig en recht lichaam
- een grijsbruine kleur
- een leerachtige huid
- het ontbreken van zichtbare pootjes
Juist september en oktober kunnen belangrijke maanden zijn voor de bestrijding van jonge emelten.
Dat betekent dus dat de timing vrijwel tegenovergesteld kan zijn. Waar je bij engerlingen in september tegen het einde van de geschikte periode loopt, begint voor jonge emelten juist een interessante bestrijdingsperiode.
Twijfel je welke larven in jouw gazon zitten? Bekijk dan eerst onze blog Engerlingen of emelten in het gazon? Zo herken je het verschil voordat je aaltjes bestelt.
Zowel engerlingen als emelten in je gazon?
Heb je ontdekt dat er zowel engerlingen als emelten in je gazon zitten? Dan kun je beide plagen tegelijkertijd aanpakken met onze Groener Gras Deal.
Deze deal bevat aaltjes tegen engerlingen én aaltjes tegen emelten. Je kunt beide soorten samen uitzetten, zodat je niet twee aparte behandelingen hoeft uit te voeren.
Aaltjes uitzetten in september: kort stappenplan
Is de bodem minimaal 12 °C en heb je vastgesteld dat je daadwerkelijk met engerlingen te maken hebt? Dan kun je aan de slag.
- Controleer de bodemtemperatuur. Zorg dat deze minimaal 12 °C is.
- Maak het gazon vochtig. Aaltjes hebben vocht nodig om zich door de bodem te kunnen bewegen.
- Zet de aaltjes niet in de volle zon uit. Kies bij voorkeur een bewolkte dag of behandel in de avond.
- Verdeel de aaltjes gelijkmatig. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld een gieter of geschikte nematodenspuit zonder fijn filter.
- Houd de bodem na behandeling vochtig. Zorg ervoor dat de grond de weken na het uitzetten niet uitdroogt.
Bekijk voor alle mengverhoudingen en de uitgebreide werkwijze onze instructie voor het uitzetten van aaltjes.
Meer informatie over de bestrijding zelf vind je op onze pagina over engerlingen bestrijden met aaltjes.
Wil je direct bekijken welke biologische bestrijders beschikbaar zijn? Ga dan naar onze producten tegen kevers en engerlingen.
Twijfel je of je engerlingen of emelten hebt, of over het juiste behandelmoment? Neem dan gerust contact met ons op via 050 2053391 of info@biobestrijding.nl.