Buxusrupsen: van de ene op de andere dag kunnen ze de buxushagen in je tuin helemaal kaalvreten. Wil je buxusrupsen bestrijden zonder schadelijk gif te gebruiken, dan kan dit onder andere met aaltjes. Lees al onze tips om dit zo effectief mogelijk te doen!
Waarom chemische middelen tegen buxusrupsen een slecht idee zijn
Buxusrupsen zijn exoten, van origine komen ze niet voor in Europa. Door de import van buxushagen (ook een gewas dat eigenlijk niet voorkomt in Europa) zijn de buxusrupsen en -motten hier terechtgekomen en in korte tijd uitgegroeid tot een vervelend plaaginsect. Buxusrupsen hebben hier geen natuurlijke vijanden en kunnen zonder ingrijpen flink huishouden.
Er bestaan chemische bestrijdingsmiddelen tegen de buxusrups, maar deze middelen zijn heel schadelijk voor de natuur. Niet alleen buxusrupsen worden erdoor gedood, ook insecten die je juist wél in de tuin wil hebben en vogels die de insecten opeten.
De natuurlijke oplossing tegen buxusrupsen: aaltjes
De enige natuurlijke vijand die je tegen buxusrupsen kan inzetten zijn aaltjes. Aaltjes komen van nature voor in de bodem en parasiteren daar de larven van diverse insecten. Zo helpen ze mee om het ecosysteem in balans te houden. Buxusrupsen leven bovengronds, maar kunnen ook worden bestreden met aaltjes.
Na onderzoek is gebleken dat een mix van Steinernema feltiae en Steinernema carpocapsae aaltjes heel effectief is tegen jonge buxusrupsen. Het is hierbij belangrijk dat je de rupsen direct raakt met de aaltjes en het is belangrijk dat je de behandeling goed timet.
Het voordeel van aaltjes is dat ze volledig veilig te gebruiken zijn. Ze zijn niet schadelijk voor je planten, voor de bodem, voor dieren en voor jezelf. Zo kom je zonder schuldgevoel van vervelende buxusrupsen af!
Stappenplan: zo zet je aaltjes tegen de buxusrups in
Stap 1: kies de juiste aaltjes
Tegen buxusrupsen kan je het beste een mix van Steinernema feltiae aaltjes en Steinernema carpocapsae aaltjes gebruiken. Beide zijn effectief tegen diverse rupsen en samen vormen ze een perfect team. Bestel de aaltjes tegen de buxusrups in onze webshop! Eén verpakking is voldoende voor ongeveer 20 m2 buxushaag.
Stap 2: bepaal het juiste moment
Aaltjes werken het best als de buxusrups nog klein is. Let dus goed op wanneer de rupsjes uitkomen. De buxusrups en -mot hebben meerdere levenscycli per jaar.
In het voorjaar, april en mei, zie je vooral rupsen die uit overwinterde eitjes komen en door de warmte actief worden. Deze rupsen verpoppen, waarna in juni en juli de buxusmot actief wordt en eitjes gaat leggen. Hier komt een tweede generatie rupsen uit, die je vooral in juli en augustus ziet. September is dan weer een echte mottenperiode en en eind september en begin oktober krijg je last van flinke rupsenvraat.
Vooral die tweede generatie rupsen in de nazomer en het najaar is erg schadelijk. Zorg dan dat je de kleine rupsjes aanpakt. Zo voorkom je schade in de daaropvolgende jaren.
Stap 3: let op zonlicht, temperatuur en maak de buxushaag vochtig
Aan de slag met aaltjes? Houd dan rekening met een aantal omgevingsfactoren. Allereerst moet je de aaltjes niet uitzetten als de zon volop schijnt. De aaltjes kunnen namelijk niet tegen UV-straling. Kies liever voor een bewolkte of regenachtige dag, of plan een moment vroeg in de ochtend of tegen zonsondergang.
Let daarnaast op de temperatuur. Voor de aaltjes is het prettig als de temperatuur overdag minstens 10º C is. Ook houden nematoden van een vochtige omgeving. Normaal gesproken zijn ze actief in de bodem, maar bij buxusrupsen gebruik je ze bovengronds. Maak de buxushaag alvast vochtig voor je begint. Daarmee help je de aaltjes en kunnen ze zich makkelijker voortbewegen.
Stap 4: meng de aaltjes
Je ontvangt de aaltjes in een zakje met mineraalpoeder. Dit meng je met water. Reken ongeveer 1,5 liter water per boom of struik die je wilt behandelen. Je ontvangt altijd een bijsluiter met instructies, hier vind je de mengverhoudingen terug.
Meng het volledige zakje poeder met water. Roer dit goed door en laat het ongeveer 15 minuten staan om de aaltjes te activeren.
Stap 5: sproei het mengsel direct op de rupsen
Aaltjes overleven alleen onder de grond of in de plaaginsecten die ze parasiteren. Bij buxusrupsen gebruik je de aaltjes bovengronds. Het is daarom belangrijk dat je de rupsen direct raakt, zodat de aaltjes hun werk kunnen doen. Het handigst is om hiervoor een sproeier te gebruiken. Daarmee kan je goed richten en de nesten met buxusrupsen heel precies raken. Je kan bijvoorbeeld gebruikmaken van de Birchmeier AquaNemix, deze is speciaal ontwikkeld voor het snel en precies uitzetten van aaltjes.
Na de behandeling is het goed om de struik vochtig te houden. Heb je de aaltjes ‘s avonds uitgezet, dan blijft de omgeving ‘s nachts wel vochtig. Op een warme dag kan het nodig zijn om af en toe de struik te besproeien met fijne nevel. Geen hele klets water, want hiermee spoel je de aaltjes weg.
Stap 6: herhaal na 3-7 dagen
Een succesvolle behandeling met aaltjes staat of valt bij hoeveel buxusrupsen je direct weet te raken. Dit valt niet mee en daarom is het aan te raden om de behandeling af en toe te herhalen. Afhankelijk van hoe hevig de plaag is, doe je dit na 3 tot 7 dagen en eventueel ook nog een derde keer.
Andere tips tegen buxusrupsen
Feromoonval tegen de buxusmot
Door aaltjes in te zetten, voorkom je voor een dat ze verpoppen tot buxusmotten die weer nieuwe eitjes leggen. Eén buxusmotvrouwtje kan honderden eitjes leggen, dus het is de moeite waard om ook de mottenpopulatie te beperken. Gebruik hiervoor de feromoonval voor de buxusmot. De val bestaat uit een trechter en een lokstof met feromonen. Mannetjesmotten worden sterk aangetrokken door de feromonengeur en kruipen de val in. Hier kunnen ze niet meer uit komen.
Enerzijds voorkom je hiermee voor een deel dat motten kunnen paren en verminder je zo het aantal eitjes dat gelegd wordt. Anderzijds geeft het aantal motten dat je vangt in de val een goed beeld van de plaagontwikkeling. Vang je ineens heel veel motten in de val, dan is dit een teken dat er ook een flinke generatie rupsen aan zit te komen.
Handmatig verwijderen
Naast de inzet van natuurlijke bestrijders, is het handmatig verwijderen van rupsen ook nog een optie. Je kan de buxushaag bijvoorbeeld afspoelen met een stevige waterstraal of de struik goed controleren en de rupsen met de hand weghalen. Beide methodes zijn arbeidsintensief en zullen er nooit voor zorgen dat je volledig van de plaag afkomt. Het helpt je wel een stuk op weg.
Laat vogels toe in de tuin
Waar veel vogels in eerste instantie moesten wennen aan de exotische buxusrups, zien we dat de rups nu steeds vaker op het menu staat. Zorg het hele jaar door voor een vogelvriendelijke tuin, onder andere met biologisch vogelvoer, en laat ze lekker hun gang gaan bij de rupsen. Zo helpen ze je een handje mee om de plaag onder controle te krijgen!
Buxusrupsen kunnen ontzettend veel schade in de tuin aanrichten, maar het is gelukkig niet nodig om ze met chemische middelen te bestrijden. Ga je zorgvuldig te werk met aaltjes en zet je daarnaast andere hulpmiddelen, zoals een feromoonval, in, dan zul je zien dat je de plaag snel onder controle krijgt!
Dit artikel is voor het eerst gepubliceerd op 16 september 2022 en herzien en opnieuw gepubliceerd op 14 april 2026.